TK



ETS: biblioteki mogą digitalizować książki, ale tylko do czytelni

biblioteki| czytelnie| digitalizacja| Dyrektywa o prawie autorskim| podmiot prawa autorskiego| Trybunał Sprawiedliwości UE| zwielokrotnienie

włącz czytnik
ETS: biblioteki mogą digitalizować książki, ale tylko do czytelni
Czytelnia Naukowa Miejskiej BIblioteki Publicznej w Jaworznie. Foto: Wikipedia.org

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał w wyroku w sprawie C-117/13, że państwo członkowskie może zezwolić bibliotekom na digitalizację, bez zgody podmiotów praw autorskich, niektórych znajdujących się w ich zbiorach  książek w celu udostępnienia ich na stanowiskach komputerowych w czytelni. Państwa członkowskie mogą, w określonych granicach i na określonych warunkach, w tym pod warunkiem uiszczenia na rzecz podmiotów praw autorskich godziwej rekompensaty, zezwolić użytkownikom na drukowanie na papierze lub utrwalanie na kluczu USB książek poddanych digitalizacji przez bibliotekę.

Na podstawie dyrektywy o prawie autorskim1 twórcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na zwielokrotnianie i publiczne udostępnianie ich utworów lub zakazania takiego zwielokrotniania i udostępniania. Niemniej jednak, dyrektywa umożliwia państwom członkowskim ustanowienie w stosunku do tego prawa określonych wyjątków i ograniczeń. Taka możliwość istnieje w szczególności w przypadku ogólnodostępnych bibliotek, które w celu badań lub prywatnych studiów udostępniają użytkownikom znajdujące się w ich zbiorach utwory za pośrednictwem odpowiednio wyposażonych terminali. W niniejszej sprawie Bundesgerichtshof (federalny sąd najwyższy Niemiec) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości o wyjaśnienie zakresu tego uprawnienia, z którego skorzystały Niemcy.

Bundesgerichtshof musi rozstrzygnąć spór między uniwersytetem technicznym w Darmstadt (Technische Universität Darmstadt) a niemieckim wydawnictwem Eugen Ulmer KG. Biblioteka uniwersytecka poddała digitalizacji książkę wydaną przez Eugen Ulmer2, a następnie udostępniła ją na stanowiskach komputerowych zainstalowanych w czytelni. Biblioteka odrzuciła wysuniętą przez wydawnictwo ofertę zakupu i korzystania z wydanych przez nie podręczników (w tym książki, której dotyczy spór) w formie książek elektronicznych („E-books”). Wydawnictwo Eugen Ulmer stara się zapobiec poddawaniu digitalizacji przez uniwersytet spornej książki i domaga się, by użytkownicy biblioteki nie mogli, za pośrednictwem stanowisk komputerowych w czytelni, drukować spornej książki lub utrwalać jej na kluczu USB, i następnie wynosić ewentualnie tych zwielokrotnień poza bibliotekę.

W ogłoszonym dzisiaj wyroku Trybunał stwierdził przede wszystkim, że nawet jeżeli podmiot praw autorskich zwraca się do biblioteki z ofertą zawarcia, na odpowiednich warunkach, umowy licencyjnej na korzystanie ze swojego utworu, biblioteka może powołać się na wyjątek przewidziany dla odpowiednio wyposażonych terminali, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby ona realizować swej podstawowej misji i wspierać interesu publicznego związanego z promowaniem badań i prywatnych studiów.

Trybunał orzekł następnie, że dyrektywa nie stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przyznały bibliotekom prawo digitalizacji utworów znajdujących się w ich zbiorach, o ile okaże się to konieczne do udostępnienia tych utworów użytkownikom za pośrednictwem odpowiednio wyposażonych terminali w celu badań lub prywatnych studiów. W istocie przysługujące bibliotekom prawo udostępniania znajdujących się w ich zbiorach utworów za pośrednictwem odpowiednio wyposażonych terminali mogłoby zostać pozbawione znacznej części swej istoty lub skuteczności, gdyby owe biblioteki nie dysponowały mającym uzupełniający charakter prawem digitalizacji odnośnych utworów3.

Poprzednia 123 Następna

Świat

Zawartość i treści prezentowane w serwisie Obserwator Konstytucyjny nie przedstawiają oficjalnego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego.

 
 
 

Załączniki

Brak załączników do artykułu.

 
 
 

Komentarze

Brak komentarzy.